Hoeveel betaal je echt voor zondags- en nachtwerk?

Je hebt geen idee hoeveel je werkend volk echt kost

Het is maandagochtend. Je manager belt je: "We hebben zondag 8 uur druk gehad."

Jij denkt: €8 × je minimum-uurloon, klaar.

Fout. Minidraai: je hebt €8 × je uurloon × 1,5 zojuist uitgegeven. Meer nog als iemand nacht werkte.

Dit is precies waar veel horecamanagers in struikelen. De cao-toeslagen zijn niet sexy om uit te leggen, maar ze veranderen je personeelskosten radicaal. Je kunt het ook verkeerd begrijpen — en dan zit je plotseling €500 onder of te veel uit te hebben betaald. Wat je nodig hebt is glashelder: hóe hoog, híj krijgt het, en hoe combineren ze.

Goed nieuws: het is niet ingewikkelder dan roosteren zelf. Slecht nieuws: bijna alle managers krijgen het halverwrong.

De vier soorten toeslagen die je moet kennen

De horeca cao (geldend sinds 2023, jaarlijks aangepast) onderscheidt vier standaard-toeslagen. Elk heeft een percentage boven je basisuurloon — maar let op: het percentage verschilt per functioneel niveau (kok ≠ gastheer ≠ manager).

1. Nachtwerk: +25% (of meer)

Werken tussen 23:00 en 06:00 telt als nachtwerk. Dus als je gastheer tussen 22:30 en 01:00 dienst heeft, krijgt die voor de nachthalfuren (+25%) en de dag-/avonduren (niks extra).

Veel fout: mensen denken dat de hele shift nacht is als ze maar om 22:00 beginnen. Nee. Jij betaalt alleen voor de uren díé echt tussen 23:00 en 06:00 vallen.

2. Zondagwerk: +50%

Dit is fors. Wie op zondag werkt krijgt minstens 50% boven het normale uurloon. Een gastheer die normaal €12 per uur krijgt verdient op zondag €18.

Verwarrend detail: als iemand van zaterdag 23:00 tot zondag 02:00 werkt, krijgt ze voor zondagwerk de +50%. Het moment dat zondag begint (00:00) telt, niet waar ze mee begonnen.

3. Feestdagwerk: +100% (dus 2× normaal loon)

Dit zijn officiële feestdagen: 1 januari, Goede Vrijdag, Eerste Paasdag, Koningsdag (27 april), Bevrijdingsdag (5 mei), Eerste Pinksterdag, Eerste Kerstdag, Tweede Kerstdag.

100% toeslag betekent dat iemand op Kerstmis het dubbele verdient. Dat raakt je begroting. Een keuken vol op Eerste Kerstdag kost je dus eigenlijk dubbel.

4. Overwerk: +25%

Werken boven de wettelijke max per week (meestal 40-45 uur, afhankelijk van je cao-versie en bedrijfsafspraak) levert overwerk op. +25% voor die extra uren.

Dit is waar veel fout gaat: roosters waar mensen per week 46-48 uur draaien, maar je betaalt ze niet als overwerk omdat je dacht dat "overwerk" alleen op maandag-vrijdag telt. Fout. Overwerk is overwerk.

En dan: vakantiegeld.

Dit is geen toeslag maar een separate regeling. Je betaalt minstens 8% van je bruto-jaarloon als vakantiegeld (aan het einde van het jaar of meteen uitbetaald). Sommige cao-akkoorden zeggen 12,5% of meer.

Vakantiegeld betaal je óver toeslagen heen. Als iemand 100 uur nachtwerk doet, betaal je vakantiegeld over die volle bruto (incl. de +25% nachtwerk-toeslag).

De tricky part: hoe combineren toeslagen?

Dit verwarrt het meest.

Scenario 1: zondagavond, nacht.

Je gastheer werkt zondag van 22:00 tot 06:00 maandag (8 uur).

• Van 22:00-23:00 (1 uur): zondag, maar nog niet nacht. +50% zondagtoeslag.
• Van 23:00-06:00 (7 uur): nacht (en nog steeds technisch zondag voor de eerste uur). +25% nachtwerk.

Hoe betaal je?

• 1 uur à 1,5× (zondag)
• 7 uur à 1,25× (nacht)

Ze stapelen niet op (dus geen 1,75×). Ze gelden apart voor elk moment.

Uurloon gastheer: €12/uur

• 1 uur zondag: €12 × 1,5 = €18
• 7 uur nacht: €12 × 1,25 = €15/uur → €105
• Totaal: €123 voor 8 uur (gemiddeld €15,38/uur)

Scenario 2: feestdag + nacht.

Je kok werkt Kerstmis van 22:00 tot 06:00.

• Van 22:00-23:00: feestdag (+100%), dus 2×
• Van 23:00-06:00: nacht (+25%)

Dit is waar het knelt: je betaalt beide. Welke eerst?

In de praktijk: je neemt de hoogste toeslag. Als de nacht minder is dan feestdag, betaal je feestdag. Hier is feestdag hoger (+100%) dan nacht (+25%), dus:

• 1 uur à 2× (feestdag)
• 7 uur à 1,25× (nacht, want dat is lager dan feestdag)

Uurloon kok: €14/uur

• 1 uur: €14 × 2 = €28
• 7 uur: €14 × 1,25 = €17,50/uur → €122,50
• Totaal: €150,50 voor 8 uur

Veel fout gaat hier: mensen tellen toeslagen op (+100% + 25% = +125%, dus 2,25× loon). Nee. Je neemt de beste toeslag per uur, niet beide tegelijk.

Uitzonderingen: jouw cao kan hier anders over zeggen. Check je specifieke cao-versie (horeca, catering, recreatie — ze verschillen).

Echte getallen: wat kost het jou per maand?

Stel je voor: je hebt een klein restaurant met 12 vaste medewerkers. Een typische maand:

• 8 avond-gastheren, elk 4 shifts per week (zeg: dinsdag-zaterdag). Basisuurloon €13.

  • 4 shifts × 4 weekends (1-2 op zaterdag) = ca. 6 zaterdagen per maand.
  • 6 zaterdagen × 6 uur × +25% (avond) ≈ €585 extra per maand per persoon.
  • 8 personen × €585 = €4.680 extra voor avondtoeslag.

• 2 koks, elk 5 shifts, minimaal 1 nacht per week. Basisuurloon €15.

  • 4 nachten per maand × 8 uur = 32 nachturen per kok.
  • 32 uur × €15 × 0,25 = €120 nachtwerk-toeslag per kok per maand.
  • 2 koks = €240 nachtwerk.

• 3 zondagen open (niet jou keuze, maar zeg je restaurant doet het). 6 personen per zondag, 8 uur.

  • 3 zondagen × 6 personen × 8 uur × €13 × 0,5 = €936 zondagtoeslag per maand.

• Feestdagen (zeg 2 per maand gemiddeld): 8 personen × 8 uur × €13,50 × 1,0 (de extra 100%) = €864 feestdagtoeslag per maand.

• Vakantiegeld: €13 × 12 personen × 160 uur/maand gemiddeld × 8% ≈ €1.997 per maand (dit is ruw, maar voelt realistisch).

Totaal extra personeelskosten voor toeslagen: ±€8.700 per maand (op een basisloon van ±€20.000).

Dat is 43% extra. En je zag dat niet aankomen omdat je enkel op basis-uurloon keek.

Dit is waarom veel horeca-ondernemers onder water gaan: hun marginale broodjes gebeuren op zaterdagavond, maar ze hadden de kostprijs niet goed doorgerekend.

Veelgemaakte fouten (en wanneer je GEEN toeslag betaalt)

1. Je betaalt nachttoesla voor iedereen na 20:00.

Fout. Nacht is 23:00–06:00. Avondwerk (18:00–23:00) heeft geen toeslag in de cao (tenzij je lokaal iets afgesproken hebt).

2. Oproepkrachten krijgen andere regels.

Hier gaat het soms fout. Oproepkrachten (nul-urencontracten) krijgen ook toeslagen, én krijgen soms een zogenaamde "reservering-vergoeding" als je ze last-minute afbelt. Check je cao.

3. De eerste maand (probatie) — betaal je toeslagen?

Ja. Probatie maakt je niet toeslag-vrij. Je betaalt gewoon alles.

4. Stagiairs en vrijwilligers.

Stagiairs: meestal vallen ze onder dezelfde cao, dus ja, toeslagen. Vrijwilligers: nee, die krijgen niks (want ze werken graag voor gratis, quid pro quo).

5. "We gebruiken fooien om toeslagen mee te verrekenen."

Fout. Fooien zijn niet hetzelfde als toeslagen. Fooien zijn iets wat de gast geeft, toeslagen zijn iets wat jij verplicht betaalt. Ze worden niet tegen elkaar verrekend in de cao. Je betaalt beide.

Wettelijk: fooien behoren aan je medewerker (ze mogen niet in je kas). Toeslagen zijn je verplichting. Twee aparte dingen.

6. Je denkt dat het minimaal loon al toeslagen inbegrepen heeft.

Nee. Minimaal loon is minimaal loon. Toeslagen gaan erbovenop.

Hoe zorg je dat je het niet verkeerd doet?

Het begint met roosteren met inzicht in kosten. Als je zondagwerk plant, zie je direct: dit uur kost me 1,5× zoveel. Nachtwerk? +25%. Feestdag? Verdere.

Dit is ook waar software zoals SnelPlan helpt. Niet omdat we de wiskunde doen (die kan je zelf), maar omdat we je rapportages per functie geven met daadwerkelijke loonkosten. Je ziet zwart op wit: "dit weekend restaurant-open met 6 man kost €X", niet zomaar "6 man".

De tweede stap: zorg dat je je cao-versie recent hebt. De horeca-cao wordt jaarlijks geactualiseerd. Wat vorig jaar waar was, kan dit jaar anders zijn. Check bij de CAO-partijen (CNV, FNV voor werkgevers, De Horecabond).

De derde: als je veel nacht- en zondagswerk doet, reken het écht uit per shift. Veel managers doen dit mooi op papier, maar dan bouwen ze een rooster en zien ze not te laat: "oh, dat was veel duurder dan gedacht."

Klaar om je kosten beter in grip te krijgen?

Dit soort inzicht hoort bij smart roosteren te horen. Je rekt je personeelsbudget veel verder als je precies weet wat werk kost.

Wil je zien hoe dit eruitziet in je dagelijkse rooster — met automatische loonkost-berekening per shift? Probeer SnelPlan gratis, geen creditcard nodig, 7 dagen volledige toegang. Je ziet meteen waar je geld heen gaat.